Ömür payı kitabından şeirlər 2ci hissə

Nəvələr

Nəvələr çiynimdən asılır

Nənəmin naxışlı xurcunu tək.

Biri qoltuğuma qısılır,

Biri başını sinəmə qoyur

Cüyür balası tək.

Biri nağıl istəyir, biri şeir,

Biri üstümə suallar yağdırır,

«Göydə neçə ulduz var?» -deyir.

Eh! Şirin-şəkər nəvələr!

Mən nələr görmüşəm, nələr,

Aclıq, fəlakət, müharibə,

Sağdan zərbə, soldan zərbə!

Gərdişin amansız oyunlarını

Görmüşəm.

Nadanların önündə

Əyilməmişəm.,

Məğrur gəzmişəm.

Sizin də qarşınızda eniş-yoxuş var!

Külək var, tufan var, qar var, yağış var!

İndidən dözüm yığın canınıza,

Naləsini eşidin bu torpağın,

Böyüyün!

Qovun bu torpaqdan yağıları!

Sağaldın sinəmizə çəkilən dağları!

Eh! Gözəl-göyçək nəvələr,

Qönçə-çiçək nəvələr!

Olsun

Açıq qoy qapını, oğlum, açıq qoy,

Üzümə toxunan yaz nəfəsidir.

Ürəyim bir evdir qoşa qapılı,

Gözlərim o evin pəncərəsidir.

Qoy o pəncərədən baxım dünyaya,

Bəlkə, dünənimi yenidən görüm.

Boylanım günəşə, ulduza, aya,

Səmada nə duman, nə də çən görüm.

Görüm dünyamızda əmin-amanlıq,

Ömrün bütün anı xoş dövran olsun.

Bizdən əl götürsün pislik, yamanlıq,

Gələcək nəsillər firavan olsun.

2006

Olmasın

Yadıma düşür, 60 il qabaq,

Bizi qılınc tək kəsirdi sazaq.

Əli qoynunda, dizi qarnında

qalmışdı anam.

Dərin xəyala dalmışdı anam.

Papaq-papaq qar yağır,

Yağan qarnıma yağır.

-deyirdi anam.

Bacanın yaxasından

Lülə buzlar asılmışdı.

Xəstə nənəm,

Kəfrəm yorğana bürünüb,

Bir küncə qısılmışdı.

Çöldə yox, evdə yox,

Anamın ürəyində

sevinci az, dərdi çox.

Torba dağarcığı

Üzüb getmişdi payız.

Boş təhnəni, tabağı

Qab-qacağı yan-yana

Düzüb getmişdi payız.

Bayırda qar göyərmişdi

Gün işarırdı, göz yaşarırdı.

Evi bürümüşdü aclıq

Eşik çovğun, ev buzxana.

Bayatı deyirdi yazıq ana:

-Kiçik çilə, qan çilə

Kəhər atı qamçıla

Çatdır bizi bahara

Halımıza yan, çilə.

O günlər arxada qalıb,

Tarixə dönüb.

O sərt qışların, hikkəsi sönüb,

Bu gün yağan qar gözəldir,

sevinir uşaqlar.

Qoy arzular, diləklər,

Heç vaxt nakam olmasın.

Uşaqların sevinci,

Şadlığı kəm olmasın!

2007

Eylədin

«Ata-ana haqqı tanrı haqqıdır»

İmkan ola-ola qocalar evinə

Atılan atanın dilindən.

Niyə qorumadın şərdən, xatadan,

Niyə gen dünyamı sən dar eylədin.

Heç üz döndərərmi oğul atadan,

Dost, doğma atanı inkar eylədin.

Niyə gen dünyamı sən dar eylədin.

Qəmli ürəyimə xal düşən kimi,

Şəvə saçlarıma çal düşən kimi,

Hərdən bir əlinə pul düşən kimi,

Gedib özgələrlə nahar eylədin,

Niyə gen dünyamı sən dar eylədin.

Gecəni sübhədək beynimi yordun,

Sinəmə sağalmaz yaralar vurdun.

Qırılmış könlümü yenidən qırdın,

Sonra da qarşımda ah-zar eylədin.

Niyə gen dünyamı sən dar eylədin.

Kim barın olubdu dünya malından,

Kim səni çaşdırdı doğru yolundan.

Kim ölüb dünyanın qilü-qalından

Yadların bağını bahar eylədin

Niyə gen dünyamı sən dar eylədin.

Şirin gülüşümü aldın əlimdən,

Məğrur yerişimi aldın əlimdən.

Nəvə görüşümü aldın əlimdən

Ağzımın dadını zəhər eylədin,

Niyə gen dünyamı sən dar eylədin.

Yağdırdın yalanı, şəri üstümə,

Bir naşı, şərəfsiz durdu qəsdimə.

Yandım, çatmadılar mənim tüstümə

Məni el içində sən xar eylədin,

Niyə gen dünyamı sən dar eylədin.

Görürəm, fitnəyə, felə düşmüsən,

Oddan əlin çıxıb külə düşmüsən.

Dəymişin tökülüb kala düşmüsən,

Məni qəm çəkməyə vadar eylədin,

Niyə gen dünyamı sən dar eylədin.

Qayıt cızığına, lənət şeytana,

Allah da qarğıyar böhtan atana.

Yazığın gəlmədi, yazıq atana,

Onun can evini tarmar eylədin,

Niyə gen dünyamı sən dar eylədin.

Nəvələrim

Uca-uca dağlar aşdım,

Zirvələrdə qucaqlaşdım.

Sizə neçə nəğmə qoşdum

Gül nəfəsli nəvələrim,

Gözəl səsli nəvələrim.

Yanağınız çiçək-çiçək,

Saçlarınız şəlalə tək,

Dağa dönür məndə ürək,

Sizi belə şən görəndə,

Yaman günü gen görəndə.

Kim zəhmətlə ucalarsa,

Çatar aya, çatar Marsa.

Aranızda tənbəl varsa,

Onu sevməz bu el-oba,

Küsər ondan Şaxta baba.

Sizə gülüş gətirmişən,

Fərəh, sevinc gətirmişəm,

Min yüksəliş gətirmişəm,

Qucaq-qucaq arzulardan,

Bu dövrandan, bu bahardan…

Sənə sözüm var

                     (Şirzadın 45 illiyinə)

Məni haqlayıbdı artıq qocalıq,

Dizimə taqət ol, gözlərimə nur.

Ağılla, kamalla qazan ucalıq,

Qarşına çıxmasın heç vaxt bəd uğur.

Alçaq adamlardan bacar uzaq gəz,

Tamaha ağa ol, kamala qul ol.

Ağılsız hərəkət bir fayda verməz,

Ağıla, hikmətə, amala qul ol.

Tamahkar adamla dostluq əbəsdir,

Tamahkar dünyanı beş əlli tutar.

Toxum çürükdürsə, qulluq əbəsdir,

İnsan təmizliklə vüqarlı olar.

Var dövlət yığmağa çox da can atma,

Sənə çatmayacaq bir cüt corab da.

İşinə can yandır, günü yubatma,

Yanğını söndürməz «Qax» da, «Sirab» da.

Çalış borc-xərc ilə yaşama qəti,

Həmişə işində, sözündə düz ol.

Yadından çıxmasın elin adəti,

Qonşunun malına, malın tək göz ol!

Olanda yeyib-iç, şad-xürrəm yaşa,

Yoxdursa, nə etmək, vecinə alma.

Dünyada hər nə var, yaranıb qoşa,

Tanrı qismətinə sən asi olma!

Nöqsanlı işləmə söz gəlsin sənə,

Özünü qovğaya, alova salma.

Layiqli övlad ol doğma Vətənə,

Elin adətinə biganə qalma.

Uyub bəd əmələ, əməlsiz olma,

Adın pis çıxmasın eldə, obada.

Çalış xeyir – şərdən kənarda qalma,

Elinlə gül açsın arzun dünyada.

Yurdun keşiyində dayan mərdana,

Pis işlər gəlməsin sənin əlindən.

Dünyaya gətirib səni mərd ana,

Yalan söz qaçmasın bacar dilindən.

Allah bağışlamaz yalan deyəni,

Yalan danışandan vətəndaş olmaz.

Yalançı qorumaz ana Vətəni,

Yalan danışanı sevən tapılmaz.

Yalan dediyinin üstü açılsa,

Deyərlər: - «Kişisən, yalan danışma»!

Ölümdən betərdi insan alçalsa,

Məclis - mərəkədə kalan danışma.

Qoru ləyaqəti, saxla hörməti,

Giley eyləməsin bir kimsə səndən.

Həmişə uca tut namus-qeyrəti,

Oturub-duranda düşün dərindən.

Oğul var itidir fəhmi, ağılı,

Oğul var bir elə xətası gəlir.

Yaxşıdan yaxşı ol, ay Əvəz oğlu,

Desinlər, Şirzadın atası gəlir.

İlk zəng

İlk zəng…

Mənəviyyat aləminə atılan ilk addım,

Ürəklərin kövrək döyüntüsü, sədası.

Dodaqlardan süzülən sevinc harayı,

Gülüş nidası!

Qəlblərdən əriyib gedən qəm,

Körpə barmaqlarla ilk dəfə

Tutulan qələm.

Lövhədə yazılan «A» hərfi, ana səsi,

Ömrün bir parçasının şirin nəğməsi.

Gələcəyə zillənən ilk qaynar baxış

Körpə təfəkkürünə həkk olan

İlk mənəvi naxış.

Səmaya açılan yolun əzəli

Könüllərin bir yetkin arzusu,

Körpə təbəssümü, səhər yuxusu.

Bir  diləyin qolundan yapışan ilk əl,

Bəşəri xeyirxahlığa səsləyən

Xeyirxah əməl.

İlk zəng!

Səslən, səsin ucalsın!

Alovlu nəfəsinlə sübhün çırağı yansın.

Yer üzünü nurladan nurlu günəş ayılsın,

Qızıl telli ziyası pərdə-pərdə yayılsın.

Qulaqları batıran,

Qayaları çatladan,

Vahiməli səsləri etişməsin nəsillər.

Qapıları döyməsin çətin illər, nəs illər.

Səslən, səsin ucalsın!

Dünyamıza dərd olan

Bəd səslərdən bac  alsın.

Qardaşlığa, dostluğa təməl olsun,

Tac olsun.

Kainatı oyadan qoy sənin səsin olsun.

Ay mənim körpə zəngim, ilk zəng!

Səslən, səsin mübarək!

Gedin, uğurlar olsun

Son zəng!...

Sinəmdə aramla döyünür ürək.

Köksümdə baş qaldırır,

Sevinc harayı, qəm səsi.

Körpə təbəssümü, gənclik qəhqəhəsi,

Müəllim əməyinin zəfər nəğməsi!

Çöhrələrə sevinc gəlir, qəm çökür,

Hay-haray azalır,

Yaddaşlarda mənalı illərin

İzi qalır.

Baxışlar süzgün,

Görüşlər mehriban,

Gülüşlər cazibədar!

Məktəblə vidalaşır,

Sevimli, şən uşaqlar.

Bu ayrılıq çağında

Sevdalar qucağına atılır gənclik.

Pərvazlanıb uçmaq arzusu,

Dolur könüllərə.

Bir sənətin ardınca düşür,

Bir diləyin biləyindən yapışır hərə.

Günüm-ayım uşaqlar,

Hay-harayım uşaqlar!

Alnı açıq vurdunuz

Siz də sona məktəbi

Qəlbinizdə yaşadın,

Doğma, ana məktəbi.

Bu məktəbin gücündən

Qəhrəmanlar güc alıb,

Yerdən göyə ucalıb.

Sizi cavanlaşdıran,

Müəllimlər qocalıb.

Qara saçlar ağ olub,

Sinifdə neçə dəcəl,

Mülayim uşaq olub,

O mehriban dəcəllər,

O mülayim uşaqlar

Gözlərə çıraq olub.

Günüm-ayım uşaqlar,

Hay-harayım uşaqlar.

Bahar günəşi çıxsın

Hər zaman qarşınıza

Yollarınız nur olsun.

Gedin, sizdən doymadım,

Yaxşı yol, uğur olsun!

Unutmadıq o qayğını

Birinci sinif müəllimi Mehdiqulu Əliyevə

Sərt ayların pəncəsinə

Yaman düşdük biz 43-də,

«İlk Zəng»in də sədasında

Qəm eşitdik biz 43-də.

Atam getdi cəbhələrə

Mən məktəbə gedən günü,

Həmin vaxtdan anam çəkdi

Öz çiynində ev yükünü.

Səksəkəli hala saldı                                              

Üzüqanlı zaman bizi,

Gözlərimiz açılmamış

Yetim gördük özümüzü.

Bir əlimiz yazı yazdı,

Bir əlimiz çörək kəsdi.

Aman Allah! O illəri,

Qayıtmasın bir də geri…

Sən lövhədə «Ata» yazdın,

Nalə qopdu qəlbimizdən.

Gözlərimiz silələndi

Vərəqlərə sel ələndi.

Telimizi sığalladın

Qayğı ilə, nəvazişlə,

Könlümüzü ovundurdun

Bir yumorla, bir gülüşlə.

Sən bizlərə dayaq oldun.

Arxamızda bir dağ oldun.

Yaman günə dözməyi də sən öyrətdin,

Bizə məğrur gəzməyi də sən öyrətdin.

Sən öyrətdin eniş-yoxuş çıxmağı da,

Sən öyrətdin gözəlliyə baxmağı da.

Mərdliyi də, sərtliyi də

Həkk elədin köksümüzə.

Ətir səpdin üstümüzə

Zəhmət ətri, qeyrət ətri.

Bizə elə kitab verdin

Ləldən oldu hər sətri.

Qanımızda cövlan etdi el qeyrəti,

Unutmadıq o qayğını, o zəhməti.

Əllərinin sığalını telimizdə

saxladıq biz.

Şirin-şəkər sözlərini dilimizdə

saxladıq biz,

O mənalı baxışını gözümüzdə

saxladıq biz.

Sənin bütün varlığını özümüzdə

saxladıq biz

Duruşunu yamsıladıq,

Yerişini yamsıladıq

Nə gizlədim, uşaqlıqda

Hər işini yamsıladıq.

Hansımızda yaxşı nə var

Körpəlikdə səndən aldıq

Bəlkə elə o səbəbdən

Bir neçəmiz müəllim olduq.

Məktəb, mehriban ana

Məktəb, mehriban ana,

Şam kimi yana-yana,

Nur səpirsən hər yana!

Gör nə qədər məzuna,

Yeni həyat verirsən.

Dünyanı dərk etməyə

Mənəviyyat verirsən.

Pərvazlanıb uçmağa

Qartal qanad verirsən.

Məktəb, mehriban ana,

Mən sənin yollarında

Eniş, yoxuş görmüşəm,

Şaxtalı qış görmüşəm,

Çiçəkli yaz görmüşəm,

Günəşli yaz görmüşəm,

Qızıl payız görmüşəm,

Qucağında böyüyən

Mərd oğul, qız görmüşəm.

Məktəb, mehriban ana,

İlhamı səndən aldım,

İnamı səndən aldım

Sənin isti qoynunda

İldə bir arpa boyda

Qayğın ilə boy atdım,

Gəlib, ərsəyə çatdım.

Səndən hünər, güc aldım

Yerdən göyə, ucaldım,

Məktəb, mehriban ana,

Sən nələr görməmisən

Ötüb keçən yaşında.

Divarında, daşında

Körpə nəfəsim qalıb

Gənclik həvəsim qalıb

Həqiqət səsim qalıb.

Boyuma yaraşıqsan,

Gözlərimdə işıqsan

Qollarımda qüvvətsən,

Dizlərimdə, taqətsən

Sən mənim həyatımsan

Qolumsan, qanadımsan

Toyumsan, büsatımsan,

Laylamsan, bayatımsan,

Təzəmsən, boyatımsan

Aranımsan, dağımsan,

Çeşməmsən, bulağımsan

Baharımsan, yazımsan

Telləri min havalı

Dil-dil ötən sazımsan

Kəbəmsən, Kərbəlamsan

Qibləmsən harda varsan

Yerdəki səcdəgahım

Göydəki Allahımsan!

Məktəb, mehriban ana,

Şam kimi yana-yana

Nur səpirsən hər yana.

 

Kainat məktəbin lövhəsindədir

Dilimdə məktəbdən müqəddəs nə var?

Kainat məktəbin lövhəsindədir.

Qələbə, azadlıq, düz söz, düz ilqar,

Məktəbin hayqıran gur səsindədir.

Bir kərpic qoyulsa ucalar Vətən,

Bir daşın düşməsi xoşbəxtlik deyil.

Dar gündə məktəbin dadına yetən,

Kəbəni ziyarət edir elə bil.

Məktəb səcdəgahdır, məktəb qibləgah,-

Həyat çeşməsidir hər bir insana.

Məktəbi sevəni çox sevər Allah,

Məktəbdən nur axır böyük cahana.

Burada açılır elmin sirləri,

Müqəddəs ocaqdır, alovu sönməz

Məktəbdə yazılan şah əsərlərin,

Əvvəli görünməz, sonu görünməz.

Məktəbdə bərkiyir körpə addımı,

Burada qoyulur gəncliyin tacı.

Bir bala məktəbə addım atdımı,

Həmin gün başlanır yolu- meracı.

O böyük, müqəddəs ulu Peyğəmbər,

Elmin dəyərini yazıb Quranda.

O deyib:- Beşikdən, qəbirə qədər,

Elmsiz yaşama, bacar bir an da!