Unuda bilmirəm pir ocaqları

Unuda bilmirəm pir ocaqları

                                        (Xatirə poema)

Elim köçən o dağlara

Getmək üçün darıxmışam.

Yarışlarda cüyürləri

Ötmək üçün darıxmışam

Allı-güllü yaylaqlara

At sürdüyüm oylaqlara

Durna gözlü bulaqlara

Yetmək üçün darıxmışam

Həsrət qaldım düzlərimə

Təpər gəlmir dizlərimə

O gülləri gözlərimə

Təpmək üçün darıxmışam

Gedəm gəzəm göy çəməni

Haraylayır Göyçə məni

Ətir saçan yasəməni

Öpmək üçün darıxmışam

Lələdağın bu çağında

Odu söndü ocağın da

Çiçəklərin qucağında

İtmək üçün darıxmışam…

Yenə şahə qalxdı xəyal köhlənim,

Gecəni düşmədi qələm əlimdən.

Əzəldən olubdu dərd mənə qənim,

O gözəl yerlərə tamarzıyam mən.

Vətənin tozudur gözümə məlhəm,

Torpağın ətri dirildər məni.

Hicranın qoynunda inləyən mənəm,

Niyə soraqlamır o dildar məni?

Bu həsrət əzabı canımdan çıxmır,

Sübhədək gözümə yuxu gəlməyir.

Artıq ayaqlarım sözümə baxmır,

Nələr çəkdiyimi kimsə bilməyir.

Bir gün yolum düşə «Çürükqayadan»,

Öpəm dodağından «Naxırbulağın».

Kimdir bu qəflətdən məni oyadan,

Dağı sinəmdədi «Zoğallıbağın».

«Topsöyüd»  suyunu azdırıb bəlkə,

Bəlkə «İkigözlü» gözdən  batıbdı.

Kimlərin əliylə talandı ölkə,

Qurdların caynağı qana batıbdı.

Bir az nəfəs dərib «Yamacbulaqda»,

Baxdıqca baxıram «Qalayerinə».

Qız-gəlin həniri yoxdu bulaqda,

Qanqallar bitibdi lala yerinə.

Dərdim külüng kimi daş oyar mənim,

Ağlımı başımdan aparır bağlar.

Sığalsız qalıbdı çölüm- çəmənim,

Yaman qocalıbdı mən gedən dağlar.

Enəm arx yenişə «Əlmərdanıma»,

Dizimi qatlayıb gözündən içəm.

Suların cövhəri hopa canıma,

Sonra bu dünyadan arxayın köçəm.

«Xarabaməscidi» ziyarət etdim,

Burda əqrəblər, ilanlar gəzir.

Burda Rəbbimə ibadət etdim,

Burda xeyli vaxtdır nadanldar gəzir.

Burda doğulmuşam payız gecəsi,

Dərdə yanan varmı, dərdimi deyəm.

Dağılıb kəndimin yolu, küçəsi,

Məni ağrıdan dərd, birdimi,  deyəm.

Gecəm qəmlə keçir, gündüzüm ahla,

Qarabağ düyünü açılmır hələ.

Ağla için-için gözlərim,  ağla,

Köməklə qurulub qurulan tələ.

Bu müşkül düyünü açan tapılmır,

Yatdığım otaq da bezibdi məndən.

Pələng üzə çıxır, siçan tapılmır,

Çəkilmir yolumdan qara duman, çən.

Pətəkdən didərgin düşüb arılar ,

Milçəklər daraşab balın üstünə.

Şirlər perikiblər öz oylağından,

Tülkülər cumublar yalın üstünə.

Çörək itirənlər qəlbi kinlilər,

Dolubdu millətin səbir- kasası.

Sabah nə olacaq, bu gün kim bilər,

Sizi əzəəkdir haqqın əsası.

Niyə qudurdunuz,  a qudurmuşlar,

Verdiyim çörəyi qaxmıram başa.

Sizin üzünüzdən devikib quşlar,

Sizin də oxunuz dəyəcək daşa

Nə qədər güvənsən yaxın dostuna,

Mənim haqq qılıncım kəsəcək səni.

Bir gün çəkəcəksən dağı,  dostuna,

O da əməllicə əzəcək səni!.

Baxışım yayınmır «Hacıbağından»,

Orda bağ salmışam, zəhmət çəkmişəm.

Bir anlıq çıxardı yar otağından,

Onun gülşənində güllər əkmişəm.

Bir anlıq yar çıxa, yar otağından,

Kipriklə süpürəm o gələn yolu.

Bir dəstə gül dərəm vüsal bağından,

Mənəm məhəbbətin, sevginin qulu.

Məni yandıranda məni yaxanda

Sübhün çırağı tək yanardı üzü.

Xumar gözləriylə süzgün baxanda

Zillənib üzümdə qalardı gözü

Onun işvəsindən məst olanda mən,

Ulduzlur içində ulduz gəzirdim.

Gül üzlü  hilal da qaçmazdı məndən,

Eşqin dəlisiydim, huşsuz gəzirdim.

Üzünü dişləyib öpən zaman mən,

Bənövşə əkərdim gül yanağında.

Xəcalət çəksədə göy ləkələrdən

Gül çiçək bitirdi könül bağında

Bir anlıq qaytaram o gözəl çağı

Yetgin şamamalar sıxalar məni

Lalə tək qızara,  qızın yanağı

Ala üstümüzü məhəbbət çəni…

Elə xoş günlərim birdə qayıtmaz

Canımı əritdim dərd qəm içində

Əkdiyim pöhrələr daha boy atmaz

İnsafmı sarala,  mərd qəm içndə

Yollandım «Ağdüzə» məzarstana,

Orda uyuyurlar əsl kişilər.

Onlar uymadılar quru ad-sana

Hər vaxt qorudular nəsli kişilər

Enəm «Çuxurbağa» könlüm açıla

Gəncliyim bulaqlar başında keçib.

Qönçədən boylanan gülüm açıla,

Nə fayda, vaxtım da, yaşım da keçib.

Yaman qəribsəyib  «Yarpızlıgözə»,

Otların qoynunda yatardı sular.

Orda sən baxsaydın bir xumar gözə,

Üstündən dərd qəmi atardı sular.

İlanlı kahalar mürgü vururlar,

Təbiət yaradan neçə kaha var.

Güngüz yarasalar məclis qururlar

Burdan təzibdilər dəcəl buzovlar

Qu desən bu yerdə qulaq tutular

Bir kimsə görünmür bu həndəvərdə

Qalıb çürüyüblər qəzil çatılar

Duyğusuz ürək də dözməz bu dərdə

Var- dövlət acgözü başdan çıxarar

Ellər igidləri salarlar yada.

Mərd oğul çörəyi daşdan çıxarar,

Heç zaman alçalmaz, əyilməz yada.

O dağa yağan qar düşər bu dağa

Dəllal müftə verməz milçəyi belə

Adam var öləndə onu yumağa

Tapılmaz mürdəşir əlcəyi belə

Könül, qəm eləmə od saçan günəş

Zülmət qaranlığı əridəcəkdir

Göylərin sultanı, nur saçan günəş

Nursuz baxışlara nur verəcəkdir

Mənə yara vurur yağının sözü,

Özgə qucağında yatan yaramaz.

Mənə alkaş deyir, alkaşın özü,

Tikan tək yolumda bitən yaramaz!

Tənələr yağdırır düşmən üstümə

Yediyim, içdiyim  irinə dönür

Yüz ildən artıqdır durur qəstimə

Yüz ildir babamın çırağı sönür

Evim- eşiyim də hələ tordadır

Sinəmə çəkilən dağlar, ta bəsdir

Özüm burdayamsa, yuxum ordadır,

Yarama duz səpən çağlar, ta bəsdir

Dünyamı unutdum aya  ucaldım

İndi nə desələr,  beynimə batmır

Çadırlar küncündə qaldım, qocaldım

Quru danışıqlar, ta mənə çatmır

Fikir köhlənini qoşa çapaq biz

Sözlə heç sönərmi gur yanan ocaq

Gəl çıxış yolunu birgə tapaq biz

Söz ilə  yaramız sağalmayacaq

Canıyla əlləşir zavalı qoca,

Gözünə tökməyə torpaq da tapmır.

Ölümə can verməz qayıtmayınca

Neçə illərdir ki, doyunca yatmır

Özgələr dolaşır onun yurdunda

Hicran ürəyinə vurub yaralar

Bəxti gətiribdi vəhşi qurdun da

Onun nə insafı,  nə mürvəti var

Həyatım mənasız keçir dünyada

Ya Rəbbim, şam kimi nə qədər yanım

Yanıram, dünəni salanda yada

Öldür, bu əzabdan qurtarsın canım

Gündüz günəşsizəm, gecə aysızam,

Vətəndə vətənsiz olmuşam indi

Necə biganəyəm, necə arsızam

Qısılıb qoltuqda qalmışam indi

Başımız qarışıb sevdaya bizim

Laqeyd olmuşuq arana-dağa

Artıq təntiyirik, qalmayıb dözüm

Özgə sar qonubdu bizim budağa.

Özgə sar qonubdu gülün şaxına

Niyə gedəmmirik doğma vətənə

Bəlkə hələ çatmır,  bu hal çoxuna

Hər şey əldən gedib nə qalıb sənə

Gedəm doğma yurda öpəm torpağı

Görəm başım üstə ulduzu, ayı

Gözümə nur verər Vətən torpağı

Qəlbimdə çağlaya sevinc harayı

Dodağım gülsə də,  qəlbim qan ağlar

O yaldan,  yamacdan ayrılmır gözüm

Yolumu gözləyir ayna bulaqlar

Özümü yandırır alovum, közüm

Gəzəm çöl-çəməni tarla gözəldir

Mənə yer saxlaya qoynunda Vətən

Bütün gözəlliklər yarla gözəldir

Gözlərim nur içə gül ləçəyindən

Çəkic döydürməsə qılınc özünə,

Döyüşdə əyilər dözümü olmaz.

Mərd deyər həmişə sözü düzünə.

Sənətkar əliylə daş oyar almaz,

Bədbəxtdi dünyada həristlik edən,

Gözütox insanı el sevər hər an.

Harınlıq eyləyən, düşün dərindən,

Sənə nə qalacaq,  o haram paydan.

İmkanın olanda şad xürrəm yaşa,

Yadında saxlaki dünya fanidir.

Vurma gödək ömrü kədərlə başa,.

Bilki ölüm haqqdır, ölüm anidir.

Özü eyləyəni heç kəs edəmməz,

Əyyaşlıq adamı salar hörmətdən.,

Yolunu azanlar,  uzaq gedəmməz,.

Başı ayazımaz sözdən-söhbətdən.

Əzrayıl gələndə, onu da bilək,

Nəqdi  can diləyər, qaş-daş istəməz.

Allahın hökmüylə Can alan Mələk,

Borcunu istəyər bozbaş istəməz.

Dünya başdan- başa bir əfsanədir,

Çox da öyünmə ki, varın var sənin.

Bizdən öndə gedən o karvan nədir?

Bil ki,  əcəl adlı torun var sənin,

Əzəldən qəlbində yoxdursa vəfa,

Heç də  qürrələnmə vara-dövlətə.

Hacılar, mollalar gəlsə insafa,

Onlar layiq olar böyük hörmətə.

Əgər halaldırsa səndəki imkan,

Bir yoxsul qonşunu zəkatla şad et.

Bir tikə çörəklə bir kasıbı an,

Yetimi, yesiri arabir yad et.

Mey bizə haramdır amma ki, nə qəm,

Haramı, halalı bilməyən də var.

Gərdişin əlindən sərxoşdu aləm,

Ovsunə gələn də , gəlməyən də var.

Bir qədər mətləbdən uzağa getdim,

Uçdu ənginliyə könül tərlanı.

Müqəddəs pirləri ziyarət etdim,

Burda nərə çəkən kişilər hanı.

«Dikdaşın» daşını mamır basıbdı,

Orda qarışqalar, milçəklər gəzir.

Kənd necə tozludu, necə kasıdı,

Sahibsiz əniklər, küçüklər gəzir.

Danışmaq çətindir gördükldərimi,

Gözümdən qəlbimə dolur qubar da.

Qaytara bilməsəm verdiklərimi,

Şaxtalı qış olar mənə baharda.

Fəğanım, fəryadım tükənmir hələ,

Sözün bəlasını ürək də çəkir.

Bir vaxt valeh olduq biz şirin dilə,

Kotan nə bilsin ki, qayış nə çəkir.

Çiynim azad olmur bu dərd dağından,

İçimi göynədir həsrət yanğısı.

Yanıqlı səs gəlir «Hacıbağından»,

Mənim atəşimlə burda yandı su.

Gorun çatlamırmı Cəfərqulu bəy

Sənin bulağında qan laxtalandı

Nankorluq eylədik, göstərmədik səy

Neçə ilxı getdi,  at noxtalandı

«Albanməbədini»  səcdəyə getdim,

Allah, bu daşlarda naxışlara bax.

İbadətxanada ibadət etdim,

Burda enişlərə, yoxuşlara bax.

Günsaat keçmişdən verir min soraq,

Gəlir qulağıma quşların səsi.

Əqrəbin yerinə bircə çubuq tax,

Vaxtı göstərəcək çöpün kölgəsi.

Neçə qasırğadan salamat çıxıb,

Nə sifətlər görüb, nə üzlər görüb.

Neçə sənətkarın əlini sıxıb,

Ağalar, xanımlar, kənizlər görüb.

«Qarapir» müqəddəs sirli ocaqdır,

Allaha yaxındır pirə gələnlər.

Cinlər, əcinələr burdan qaçaqdır,

Şəfa tapardılar bura gələnlər.

«Bazarçay» mülayim quzuya dönüb

Bir çimən görmürəm mən «Qoşadaşda»

Suiti qəncəlib,  tazıya dönüb

Burda quzulayıb qaya da, daş da

Yolumu salıram «Dəvəboynuna»

Burdan qatar-qatar dəvələr keçib

Torpaq igidləri alıb qoynuna

Nənələr, babalar, nəvələr keçib

Gedib«Künbəzə» də gərək baş çəkim

Burda Bədəlxan bəy uyuyur,  yatır

Bu dərdin yükünü mən necə çəkim

Mən dərddən qaçıram, dərd mənə çatır

Yenə şahə qalxdı xəyal köhlənim,

Gecəni düşmədi qələm əlimdən.

Əzəldən olubdu dərd mənə qənim,

O gözəl yerlərə tamarzıyam mən.

                            Əvəz Mahmud Lələdağ